Posts

Just some nice Albanian statistics... for a change

Image
Albanian traditional hat (plis/qeleshe) maker Forget the drugs, unemployment and poverty. I thought I would share some sweet figures about Albania. These are figures concerning demographics and society - the kind of figures that really count. Number 1: Ethnicity - In Albania, 82.58% of the population is ethnic Albanian (data from 2011 census). Ethnic Albanians constituted 98% of the population in 1989, but then migration happened. I'm sure this can be fixed one day.The numbers remain on our side yet, knock on wood. 1% are ethnic minorities, like Greeks, Romani, Vlach, Macedonian,  Bulgarian, Bosnian, Montenegrin, and Egyptian), 15.5% are unspecified - What are these? Can it be that so many Italian retirees have migrated here? Also, the real numbers of the Greek minority are highly disputable, as many are not Greek at all. 2) 98.8% of the population speaks Albanian. The higher number of speakers than the actual ethnic Albanian population shows minorities are close to ...

Financa fiktive. S'kish parë gjë ende Marko Polo!

Image
Marko Polo në kartëmonedhën e dikurshme të 1000 lirave italiane Një pjesë nga kujtimet e Marko Polos prej udhëtimit në Kinë. “Madhëria e tij… bën një monedhë ashtu siç do t’jua them unë. Ai vë njerëz të marrin lëkurë mani, që është një pemë, gjethet e së cilës i hanë krimbat që bëjnë mëndafshin. Në këtë vend ka shumë drurë të tillë, që mbillen në të gjitha anët. Merret një lëkurë e hollë dhe e bardhë që ndodhet midis lëkurës së jashtme të trashë dhe trungut të bardhë dhe me këtë lëkurë të hollë bëhet diçka si letër. Dhe pasi prodhohen kështu copa të trasha letre, priten në këtë mënyrë: copa më e vogël vlen një gjysmë luledielli, një copë, pak më e madhe, vlen një lule dielli; një tjetër pak më e madhe vlen një gjysmë groshi venedikas argjendi; një tjetër një grosh venedikas argjendi; një tjetër, pesë groshë; një tjetër gjashtë groshë; një tjetër një bazantë ari; një tjetër dy bazantë ari, e kështu deri në dhjetë bazantë ari. E të gjitha këto copa letre kanë vulën e të p...

Noli dhe dashuria për gjuhët

Image
Theofan Stilian Noli, 1882-1965. Frymëzimi im i parë, i pavetëdijshëm, për dashurinë ndaj gjuhëve dhe mundësisë së përkthimit si karrierë ka qenë Fan Noli - themeluesi i Kishës Orthodokse Autoqefale Shqiptare. Ja si shkruan ai një vit para vdekjes: “Vitet e mia të para në Amerikë ia kushtova arsimimit tim. Kur një ditë, një miku im, i ndjeri Faik Konica, që kish marrë një gradë (mester degres) në Harvard, më sugjeroi t’i ndanim bashkë pjesët e Shekspirit për t’i përkthyer shqip. Ai pati vetëm një rezervë, që “Rome o dhe Zhuljeta” t’i jepej atij. Pranova menjëherë me kusht që “Hamletin” ta merrja unë. Kështu filluam të dy. Unë me “Otellon” botuar në shqip më 1916 e që u ndoq pas 10 vjetësh nga “Hamleti”, “Jul Çezari” dhe “Makbethi” që ishte më i miri, pasi u përkthye i fundit dhe deri atëherë unë e kisha mësuar pak më mirë atë punë të vështirë. Më vjen mirë që disa nga të rinjtë shqiptarë po e vazhdojnë punën për përkthimin e Shekspirit. Përsa më përket mua, unë e kam bra...

Iku vapa me gushtin: Gëzuar Djegagurin!

Image
Besimtarët e traditave katolike dhe ortodokse të besimit të krishterë festojnë sot atë që quhet si dita e fjetjes ose ngritjes në qiell të Shën Mërisë, nënës së Krishtit. Kjo është një festë tipike e zonave evropiane të krishterimit, e përhapur më pas edhe në zona të tjera të botës ndërkohë që kisha zgjerohej në të njëjtin hap me kolonitë evropiane kudo në botë. Por çfarë festonin evropianët para kësaj dite,   para se kjo datë të “rrëmbehej” nga kisha? Muaji gusht e merr emrin e tij në nderim të perandorit të parë të Romës antike, Oktavian Augusti. August është titull i dhënë atij për nderim, dhe fjala do të thotë “i ndritur”, tipar që populli mendonte se Oktaviani e kishte, bazuar në zhvillimet e mëdha dhe kohën e pashoqe të paqes që karakterizoi sundimin e tij. Gjuha shqipe, siç dihet, ka prirjen t’i shkurtojë fjalët në rrokjen e vetme të domosdoshme, ndaj edhe “August” është për “gusht”. Muaji pararendës, korriku, ka ruajtur në shqip të njëjtin funksi...

Religion in ancient Rome, Part I: King Numa and Spartan spirituality reflecting Logos

Image
Numa and the nymph Egeria Numa Pompilius was the second king of Rome, right after Romulus, when Rome was yet nothing but a tribal village. Pompilius is his family name; Numa was of Sabine origins. The Sabines and the Romans had an agreement reminiscent to that of the two Theban brothers, which meant Rome would be governed by a Roman king, then a Sabine one, and so on. Numa ruled from 715–673 BC. His story is quite reminiscent of the biblical king David, but in pure Indo-European blood and fashion. He was the youngest of his brothers (four in total) and practiced a life not coveted by the masses. Like David tending to his cattle in the wilderness, Numa too lived away from home in self-inflicted discipline and unnecessary luxury banned from his dwelling. The legend also says that he was actually born in a cave. Like David, he was reluctant to take up the call to be appointed king of Rome and only agreed after consulted with wiser and older men. Plutarch adds that, though...

Jambeja, Dhemetra dhe Bauboja: tradita e humorit në mes të zisë

Image
"Dhemetra vajton për Persefonën", nga Evelyn de Morgan, 1906 Dhemetra ishte perëndesha e tokës dhe, për pasojë, e jetës në përshpirtjen e lashtë pellazgo-ilire, që sot quhet “mitologjia greke”. Emri i saj është më shumë titull se emër, edhe pse, në trajtën e sotme, është përshtatur me fonetikën dhe diksionin grek. “Dhemotra” duhet të ketë qenë emri dhe titulli i saj i natyrshëm: “motra e dheut”, si një pararendëse e figurës së “Të bukurës së dheut” në përrallat e mëvonshme shqiptare, të shndërruara më shumë në gjëegjëza për t’iu fshehur së pari krishterimit e pastaj islamit. “Motër”, sepse kjo është fjala ilire (nordike/gjermanike) për “nënë”. Fjala e sotme “nënë” është përshtatje e perëndeshës sumere (pellazge) Inana, kryezonja e përshpirtjes matriarkale sumere. Duke qenë se roli i Inanës sumere/pellazge mbi sferën qiellore ishte më i lartë se i Dhemetrës ilire, emri i matriarkes së shtëpisë u bë “nëna” (“nana”, në gegnisht), ndërsa emri “motër” iu dha asaj që lindte...

On education in ancient Rome, today, and... Teachers, leave them kids alone!

Image
Scene from the animated version of the video for Pink Floyd's "Another brick in the wall". “Seneca disapproved of teaching methods which do not prepare men for life, but only pupils for school: “ non vitae sed scholae discimus .” On the first page of his romance Petronius pokes fun at the sonority of pompous phrases which filled the classrooms of his day. Tacitus sadly remarks that “the tyrannicides, the plague cures, the incests of mothers which are so grandiloquently discussed in the schools bear no relation to the ‘forum’ and that all this bombast hurls defiance at the truth.” Juvenal scoffs at these would-be orators, these unmitigated asses, this Arcadian youth “who feels no flutter in his left breast when he dins his ‘dire Hannibal’ into my unfortunate head on every sixth day of the week,” and these unhappy teachers of rhetoric who perish of “the same cabbage served up again and again.” We have no need to be more Roman than the Romans and to try to whitewash a...